a) Dava yoluyla talep edilmişse:
Talep miktarına göre asliye hukuk mahkemesine ya da sulh hukuk mahkemesine cevap dilekçesi sunulur.
b) İcra takibi yoluyla talep edilmişse:
İcra müdürlüğüne borca itiraz dilekçesi verilir. İİK m. 62 gereği ödeme emrinin tebliğinden itibaren
7 gün
içinde itiraz yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir, uzatılması mümkün değildir.
Basit Yargılama Usulünde Süre
Tüketici mahkemeleri veya basit yargılama usulüne tabi davalarda cevap süresi tebliğden itibaren
2 haftadır
(HMK m. 317). Bu süre de kesindir.
Genel borca itiraz dilekçesi örneği için:
https://sanalhukuk.org/2021/04/02/icra-takibi-borca-itiraz-dilekce-ornegi/
Borca Kısmi İtiraz Nedir?
Borca kısmi itiraz; borçlunun alacaklının talep ettiği miktarın bir kısmını kabul edip kalanına itiraz etmesidir. Araç mahrumiyet bedelinde sıkça başvurulan bu yol şu durumlarda tercih edilir:
Tamir bedelinin bir kısmı gerçek, bir kısmı fahiş hesaplanmışsa
Kusur oranı kısmen kabul edilebiliyorsa
İkame araç yalnızca belirli günler için sağlanmışsa
Dikkat:
Kısmi itirazda itiraz edilen miktar açık ve net olarak belirtilmelidir. Sadece “bir kısmına itiraz ediyorum” demek hukuken geçersizdir; itiraz edilen rakam dilekçede yazılmalıdır (İİK m. 62/2).
Yargıtay’ın Araç Mahrumiyet Bedeline Yaklaşımı
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi yerleşik içtihadında şu ilkeleri benimsemiştir:
Makul Süre İlkesi:
Araç serviste fiilen ne kadar beklemiş olursa olsun, mahrumiyet bedeli hesabında teknik onarım için gerekli makul süre esas alınır. Servis gecikmelerinden doğan fazla süre borçluya yükletilemez.
İkame Araç Mahsup İlkesi:
Kazalı tarafa ikame araç tahsis edilmişse, o süre için mahrumiyet tazminatı istenemez veya önemli ölçüde indirilebilir.
Müterafik Kusur İndirimi:
Kazada birden fazla tarafın kusuru varsa mahrumiyet bedeli kusur oranına göre orantılı indirilir.
Ticari Araçlarda Gelir Kaybı Belgesi Zorunluluğu:
Ticari araç için mahrumiyet tazminatı talep ediliyorsa fiili gelir kaybının belgelenmesi gerekir; aksi hâlde emsal kira bedeli üzerinden hesap yapılır.
Güncel Yargıtay kararlarına ulaşmak için:
https://www.yargitay.gov.tr
Sık Yapılan Hatalar
1. Süreyi Kaçırmak
İcra takibinde 7 günlük itiraz süresi geçirilirse itiraz hakkı tamamen düşer.
2. Kısmi İtirazda Rakam Yazmamak
İtiraz edilen net rakam belirtilmeden yapılan kısmi itiraz hukuken geçersizdir.
3. Delilsiz İtiraz
Servis kayıtları, eksper raporu, ikame araç belgesi dilekçeye eklenmeden yapılan itirazlar mahkemede kabul görmez.
4. Hukuki Dayanağı Yazmamak
TBK ve İİK maddelerini göstermemek dilekçenin ikna gücünü ciddi ölçüde zayıflatır.
5. Yanlış Mercie Başvurmak
Dava mahkemedeyse mahkemeye, icra takibindeyse icra müdürlüğüne başvurulmalıdır. Karıştırılması usul hatası oluşturur.
İlgili Hukuki Düzenlemeler
TBK m. 49: Haksız fiil sorumluluğunun genel şartları
TBK m. 51: Tazminat miktarının hakkaniyete göre belirlenmesi
TBK m. 52: Müterafik kusur — zarara katkı halinde indirim
TBK m. 72: Haksız fiilde zamanaşımı (2 yıl / 10 yıl)
İİK m. 62: Ödeme emrine itiraz süresi (7 gün) ve kısmi itiraz
HMK m. 317: Basit yargılamada cevap süresi (2 hafta)
Güncel mevzuata ulaşmak için:
https://www.mevzuat.gov.tr
Örnek Dilekçeler
DİLEKÇE 1 — İcra Takibine Borca TAM İtiraz
… İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
Dosya No :
202…/… Esas
İtiraz Eden (Borçlu) :
Ad Soyad :
TC Kimlik No :
Adres :
Telefon :
Alacaklı :
Ad/Unvan :
Adres :
Konu :
Araç mahrumiyet bedeline dayalı ilamsız icra takibine borca tam itirazımızdır.
AÇIKLAMALAR :
Müdürlüğünüzün yukarıda esas numarası yazılı dosyasında, alacaklı tarafından aleyhime …/…/202… tarihli ödeme emri düzenlenmiş olup söz konusu ödeme emri tarafıma …/…/202… tarihinde tebliğ edilmiştir.
Alacaklı, …/…/202… tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle aracının serviste kaldığı … gün için günlük … TL üzerinden toplam … TL araç mahrumiyet bedeli talep etmektedir.
Talep tamamen haksız ve hukuka aykırıdır. Şöyle ki;
— Kaza tespit tutanağına göre kusur oranları eşit olup alacaklının da olayda müterafik kusuru bulunmaktadır. TBK m. 52 gereği bu kusur oranı tazminattan indirilmesi gerekirken yapılmamıştır.
— Alacaklının aracı teknik olarak … günde onarılabilecek nitelikte olmasına karşın servisin iş yoğunluğu gerekçesiyle … gün bekletilmiş; bu gecikme tarafıma yükletilmektedir. Yargıtay 17. HD’nin yerleşik içtihadı gereği mahrumiyet bedelinin hesabında servisin fiili bekleme süresi değil teknik onarım için gereken makul süre esas alınmalıdır.
— Alacaklıya kaza tarihinden itibaren … gün süreyle ikame araç tahsis edilmiş olup bu süre için mahrumiyet kaybı oluşmamıştır.
HUKUKİ NEDENLER :
TBK m. 49, 51, 52, 72; İİK m. 62 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER :
Kaza tespit tutanağı, servis kayıtları ve faturaları, ikame araç sözleşmesi, eksper raporu, tanık beyanları ve sair deliller.
NETİCE-İ TALEP :
Yukarıda arz edilen nedenlerle Müdürlüğünüzün 202…/… Esas sayılı dosyasında aleyhime başlatılan ilamsız icra takibine, takip konusu araç mahrumiyet bedeline
BORCUN TAMAMINE
itiraz ettiğimi saygıyla arz ederim. …/…/202…
İtiraz Eden (Borçlu)
Ad Soyad — İmza
DİLEKÇE 2 — İcra Takibine Borca KISMİ İtiraz
… İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
Dosya No :
202…/… Esas
İtiraz Eden (Borçlu) :
Ad Soyad :
TC Kimlik No :
Adres :
Alacaklı :
Ad/Unvan :
Adres :
Konu :
Araç mahrumiyet bedeline dayalı ilamsız icra takibine borca kısmi itirazımızdır.
AÇIKLAMALAR :
Müdürlüğünüzün yukarıda esas numarası yazılı takip dosyasında tarafıma …/…/202… tarihinde … TL araç mahrumiyet bedeline ilişkin ödeme emri tebliğ edilmiştir.
Alacaklının talep ettiği … TL’nin … TL’lik kısmını kabul etmekle birlikte kalan
… TL’ye itiraz etmekteyim.
İtiraz ettiğim miktar net olarak … TL’dir.
Kısmi itirazımın gerekçeleri şunlardır:
— Alacaklının aracı teknik olarak … günde onarılabilir nitelikteydi. Ancak mahrumiyet bedeli … gün üzerinden hesaplanmıştır. Fazlaya ilişkin … günlük mahrumiyet talebi hukuka aykırıdır.
— Taraflar arasındaki kaza tespit tutanağında alacaklının %… oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. TBK m. 52 uyarınca müterafik kusur oranına isabet eden kısım tazminattan indirilmelidir.
— Alacaklıya … ila … tarihleri arasında toplam … gün ikame araç sağlanmıştır. Bu günlere ait mahrumiyet bedeli talep edilemez.
Kabul ettiğim … TL için takibin devamına itirazım yoktur. Yalnızca yukarıda açıklanan gerekçelerle fazlaya ilişkin … TL’ye itiraz etmekteyim.
HUKUKİ NEDENLER :
TBK m. 49, 51, 52, 72; İİK m. 62/2 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER :
Kaza tespit tutanağı, servis iş emirleri ve faturaları, ikame araç tahsis belgesi, eksper raporu, tanık ve sair deliller.
NETİCE-İ TALEP :
Yukarıda arz edilen nedenlerle talep edilen … TL araç mahrumiyet bedelinin … TL’lik kısmını kabul etmekte;
kalan … TL’ye KISMİ İTİRAZ ETMEKTEYİM.
İtirazımın kabulüne karar verilmesini saygıyla arz ederim. …/…/202…
İtiraz Eden (Borçlu)
Ad Soyad — İmza
DİLEKÇE 3 — Mahkemeye Cevap Dilekçesi (Fahiş Mahrumiyet Bedeline İtiraz)
… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE
Dosya No :
202…/… Esas
Davalı (Cevap Veren) :
Ad Soyad :
TC Kimlik No :
Adres :
Vekili (varsa) :
Davacı :
Ad/Unvan :
Adres :
Konu :
Araç mahrumiyet bedeline ilişkin davaya karşı cevaplarımızın sunulmasından ibarettir.
Cevap Süresi :
Dava dilekçesi …/…/202… tarihinde tebliğ edilmiş olup yasal 2 haftalık süre içinde cevap verilmektedir.
AÇIKLAMALAR :
1. DAVANIN ÖZETİ
Davacı, …/…/202… tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle aracının … gün serviste kaldığını, bu süre için günlük … TL üzerinden toplam … TL araç mahrumiyet bedelinin tarafımdan tahsiline karar verilmesini talep etmektedir.
2. ZAMANAŞIMI DEF’İ
Dava konusu trafik kazası …/…/20… tarihinde meydana gelmiştir. TBK m. 72 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat talepleri zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıllık zamanaşımına tabidir. Davacı bu süreyi geçirmiş olup dava zamanaşımı nedeniyle reddedilmelidir. Bu def’i diğer savunmalarımıza ek olarak ve öncelikle ileri sürülmektedir.
3. KUSUR ORANINA İLİŞKİN İTİRAZ